هنرهای کاربردی

هنرهای کاربردی

شهر دوستدار کودک و توسعه ی پایدار شهری

نوع مقاله : مقاله علمی- ترویجی

نویسندگان
1 استادیار، گروه مهندسی معماری، دانشکده هنر، معماری و شهرسازی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.
2 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
3 مدرس، گروه علوم تربیتی، پردیس الزهرا سمنان، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
چکیده
توسعه­ ی پایدار و شهرهای دوستدار کودک موضوعاتی هستند که در دهه­ های اخیر مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته­ اند. شهر پایدار، شهری است که دارای آن ­چنان اقتصادی باشد که نه تنها کم ­ترین اثر نامطلوب را برای محیط­ زیست داشته باشد، بلکه جنبه ­های کالبدی و فیزیکی شهر یعنی توسعه آینده بهینه شهر را مورد توجه قرار دهد و از نظر کاربری­ ها با هماهنگی و انسجام عمل نماید و مشارکت شهروندان را در دستور کار قرار دهد. شهر دوستدار کودک حامی بچه­ ها است؛ برایشان مکان ­ها، جشن­ ها و مراسم ­های ویژه ­ای تدارک می ­بیند، برایشان شادی­ آفرین است و پذیرای آن­ ها در فضاهای عمومی و محیط ­های شهری است. کودکان در شهر دوستدار کودک می­ بایست این حق را داشته باشند تا همانند دیگر شهروندان به آن­ ها نگاه شود؛ مانند آن­ ها در تصمیم­ گیری­ ها مشارکت کنند، دیده و شنیده شوند؛ مانند آن­ ها از امکانات متناسب با نیازشان بهره­ مند شوند، از امنیت کافی برخوردار باشند و  به­ طورکلی کیفیت زندگی کودکان در شهر دوستدار کودک به مراتب از دیگر شهرها بیشتر باشد. سؤالات پژوهش حاضر بدین شرح می­ باشد: شاخص ­های توسعه­ ی پایدار شهری کدام­ اند؟ شاخص­ های شهر دوستدار کودک چیست؟ ارتباط بین شهر دوستدار کودک و توسعه ­ی پایدار شهری چگونه است و شاخص ­های هم­ راستای این دو موضوع کدامند؟ روش تحقیق این پژوهش توصیفی- تحلیلی است و اطلاعات مورد نیاز آن از طریق منابع اسنادی گردآوری شده ­است. هدف از این پژوهش بررسی و شناسایی معیارهای توسعه­ ی پایدار شهری، بررسی و شناسایی معیارهای شهر دوستدار کودک، تحلیل رابطه ی بین شهر دوستدار کودک و توسعه­ ی پایدار شهری و تعیین شاخص ­های مشترک میان این دو موضوع است که با فرض رابطه ­ی بین شاخص­ های شهر دوستدار کودک و توسعه ­ی پایدار شهری در نظر گرفته شده ­است. ابتدا شاخص ­های توسعه­ ی پایدار شهری و شهر دوستدار کودک از منابع مختلف استخراج گردید سپس شاخص ­های مشترک بین این دو مبحث تعیین و مشخص شد. شاخص ­هایی که می­ توانند در اولویت مدیریت شهری مورد توجه قرار گیرند تا دستیابی به شهر دوستدار کودک و توسعه ­ی پایدار شهری تسهیل و تسریع گردد. بررسی­ ها نشان داد شاخص ­هایی نظیر مشارکت، تعاملات اجتماعی، ایمنی و امنیت، توجه به کودکان معلول، مدیریت و حکم ­روایی خوب، عدالت، حمل­ ونقل، شاخص ­های فرهنگی، مسائل زیست­ محیطی، فضاهای سبز و طبیعی و پارک ­ها و اوقات­ فراغت از مهم ­ترین شاخص­ های مشترک می ­باشند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Child-Friendly City and Sustainable Urban Development

نویسندگان English

Saeid Moghimi 1
Alireza Molaei 2
Fatemeh Azizpour 3
1 Assistant Professor, Department of Architectural Engineering, Faculty of Art, Architecture and Urban Planning, Semnan University, Semnan, Iran.
2 Ph.D. Students, Department of Urban Planning Engineering, Faculty of Art and Architecture, Bu-Ali Sina University, Hamadan, Iran.
3 Lecturer, Department of Educational Sciences, Alzahra Campus Semnan, Farhangian University, Tehran, Iran.
چکیده English

Sustainable development and child-friendly cities are topics that have come to the attention of researchers in recent decades. A sustainable city is a city that has such an economy that not only has the least adverse effect on the environment, but also pays attention to the physical aspects of the city, ie the optimal future development of the city, and in terms of uses with coordination and Act coherently and put citizen participation on the agenda. A child-friendly city supports children; It provides them with special places, celebrations and ceremonies, it is joyful for them and it welcomes them in public spaces and urban environments. Children in a child-friendly city should have the right to be treated like other citizens; Participate, be seen and heard like them in decisions; Like them, to enjoy the facilities appropriate to their needs, to have sufficient security, and in general, the quality of life of children in a child-friendly city is much higher than other citiesژو. The research method of this research is descriptive-analytical and the required data has been collected through documentary-library sources. The research questions of the present study are as follows: What are the indicators of sustainable urban development? What are the indicators of a child-friendly city? What is the relationship between a child-friendly city and sustainable urban development, and what are the aligned (common) indicators between these two concepts? First, the indicators of sustainable urban development and child-friendly city were extracted from different sources, then the common indicators between these two topics were determined. Indicators that can be considered in the priority of urban management to facilitate and accelerate the achievement of a child-friendly city and sustainable urban development. Participation, social interactions, safety and security, attention to children with disabilities, good management and governance, justice, transportation (appropriate public transportation and especially proper pedestrian and bicycle paths), cultural indicators, environmental issues ( Living in a healthy and pollution-free environment), green and natural spaces and parks, leisure (existence of public open spaces with various activities, creating and designing recreational and entertainment environments for children), accessing and receiving services Basic (housing and infrastructure indicators, health, educational facilities, etc.).

کلیدواژه‌ها English

Sustainable Urban Development
Child-Friendly City
Urban Planning
Social Participation
- ارجمندسیاه ­پوش، اسحق (1394)، ارزیابی متغیرهای وضعیت توسعه پایدار شهری در شهر اندیمشک و ارائه مدل متناسب، مجله مطالعات توسعه اجتماعی ایران، سال هشتم، شماره اول، 83-67.
- اردلان، مریم (1387)، مترو و شهر پایدار، جستارهای شهرسازی، شماره 26 و 27، 78-70.
- امانپور، سعید؛ مرادی ­مفرد، سمیرا؛ حسین­ زاده، اکبر (1398)، نقش آرام ­سازی ترافیک در برنامه ­ریزی شهرهای دوستدار- کودک و انسان محور (مورد مطالعه: زنجان)، مطالعات برنامه­ ریزی سکونتگاه­ های انسان، دوره 14، شماره 1 (پیاپی 46)، 129-146.
- آزموده، مریم (1389)، کودک و جایگاه مؤثر او در طراحی منظر شهری، همایش ملی منظر شهری، تهران: پژوهشکده فرهنگ و هنر جهاد دانشگاهی.
- بدیعی، لیلا؛ عزت ­پناه، بختیار؛ سلطانی، علیرضا (1398)، تبیین و تحلیل توسعه پایدار شهری با تأکید بر مؤلفه ­های محیطی (مطالعه موردی: شهر سنندج)، پژوهش و برنامه ­ریزی شهری، سال دهم، شماره پیاپی 36، 86-75.
- برزگر، صادق؛ بخشی، امیر؛ حیدری، محمدتقی (1398)، تبیین پایداری اجتماعی ­ـ اقتصادی در شهرهای کوچک با رویکرد توسعه پایدار (نمونه: شهرهای کوچک شمال ایران)، فصلنامه مجلس و راهبرد، سال بیست وششم، شماره 97، 38-5.
- بهاروند، شکوفه (1393)، بررسی و بازبینی مفهوم شهر دوستدار کودک از مشارکت ­سازی کودکان تا استانداردهای طراحی؛ با ارائه راهکارهای اجرایی و راهبردی، مدیریت شهری، دوره 13، شماره 34، 322-297.
- پرهیزکار، اکبر؛ فیروزبخت، علی (1390)، چشم­ انداز مدیریت شهری در ایران با تأکید بر توسعه پایدار شهری، جغرافیای سرزمین، سال هشتم، شماره 32، 66-43.
- پریزادی، طاهر؛ بیگدلی، لیلا (1397)، برنامه ­ریزی راهبردی توسعه پایدار شهر جدید اندیشه، شهر پایدار، دوره 1، شماره 1،  75-57.
- پورجعفر، محمدرضا؛ خدائی، زهرا؛ پورخیری، علی (1390)، رهیافتی تحلیلی در شناخت مؤلفه ­ها، شاخص­ ها و بارزه ­های توسعه پایدار شهری، مطالعات توسعه اجتماعی ایران، سال سوم، شماره سوم، 36-25.
- توانا، مصطفی؛ نوریان، فرشاد (1396)، سنجش پایداری اجتماعی در محلات پراکنده رو (مطالعه موردی: محله شادآباد تهران)، پژوهش ­های‌ جغرافیای ‌انسانی، دوره 49، شماره 4، 900-885.
- تیموری، ایرج؛ فرهودی، رحمت­ الله؛ رهنمائی، محمدتقی؛ قرخلو، مهدی (1391)، ارزیابی پایداری اجتماعی با استفاده از منطق فازی (مطالعه موردی: شهر تهران)، جغرافیا، سال دهم، شماره 35، 39-19.
- جوهری­ تیموری، الناز؛ ثقه ­الاسلامی، عمیدالاسلام؛ علیپور، حامد (1392)، بررسی راهکارهای تأمین نیازهای کودکان در عرصه ­ی عمومی محله با تأکید بر ارتقاء پایداری اجتماعی، همایش ملی معماری، شهرسازی و توسعه پایدار با محوریت از معماری بومی تا شهر پایدار، مشهد: موسسه آموزش عالی خاوران.
- حبیبی، سیدمحسن؛ عزتیان، شهره؛ محقق ­نسب، عنایت­ الله (1397)، آموزه­ های مشارکت کودکان در فرایند طراحی فضای شهری دوستدار کودک مطالعه موردی: شهر سده لنجان، مطالعات شهری، شماره بیست و نهم، 120-111.
- دریسکل، دیوید (1387)، ایجاد شهرهای بهتر با کودکان و نوجوانان، ترجمه (مهرنوش توکلی و نوید سعیدی­ رضوانی)، تهران: دیباچه.
- رازدشت، عبداله؛ یغفوری، حسین؛ ملکی، آفرین (1391)، مقایسه شاخص ­های پایداری شهر کوچک دهدشت با متوسط نظام شهری کشور با تأکید بر توسعه پایدار شهری، آمایش محیط، شماره 18، 144-125.
- رجبی، ژیلا؛ حاجی­ قاسمی، فرزانه (1392)، منظر شهری دوستدار کودک رویکرد منظرین در محیط شهر، منظر، شماره 25،  23-20.
- رفیعیان، مجتبی؛ تقوایی، علی ­اکبر؛ وحدانی، حسن (1388)، ظرفیت­ سنجی توسعه­ ی محله ­ای در فرایند توسعه ­ی پایدار شهری، صفّه، دوره 19، شماره 49، 104-93.
- رهنمایی، محمدتقی؛ پورموسی، سیدموسی (1385)، بررسی ناپایداری ­های امنیتی کلان شهر تهران بر اساس شاخص ­های توسعه پایدار شهری، پژوهش­ های جغرافیایی، شماره 57، 193-177.
- زیاری، کرامت ­الله (1380)، توسعه پایدار و مسئولیت برنامه­ ریزان شهری در قرن بیست و یکم، دانشکده ادبیات و علوم انسانی (تهران)، دوره 48 ، شماره 160، 385-371.
- سرائی، محمدحسین؛ حج­ فروش، شهاب­ الدین (1398)، ظرفیت­ های محله­ ای زمینه ­ساز توسعه پایدار شهری: همبودگی معرف ­های فقر و فضای جغرافیایی (مطالعه موردی: شهر یزد)، برنامه ­ریزی توسعه کالبدی، سال چهارم، شماره 2 (سری جدید)، پیاپی 14، 50-35.
- شهری­ زاده، صدف؛ مؤیدفر، سعیده (1396)، برنامه ­ریزی راهبردی شهر دوستدار کودک با تأکید بر خلاقیت کودکان (نمونه موردی: شهر یزد)، پژوهش و برنامه ­ریزی شهری، سال هشتم، شماره بیست و هشتم،170-149.
- شیعه، اسماعیل (1385)، آماده‌سازی شهر برای کودکان نمونه مورد بررسی: تهران، تهران: نشر شهر
- صالحی، مریم؛ موسی­ زاده، حسین؛ خداداد، مهدی؛ اسمعیلی، فضل ­اله (1396)، سطح ­بندی مناطق کلانشهر تهران از لحاظ شاخص ­های توسعه پایدار با استفاده از تحلیل عاملی و خوشه ­ای، معماری و شهرسازی پایدار، سال پنجم، شماره اول، 90-75.
- صفوی ­مقدم، سیده ­مریم؛ نوغانی­ دخت ­بهمنی، محسن (1392)، شهر دوستدار کودک و احساس شادی کودکان در شهر مشهد، پنجمین کنفرانس برنامه­ ریزی و مدیریت شهری، مشهد: دانشگاه فردوسی مشهد.
- عامرى­ سیاهویى، حمیدرضا؛ رستم­ گورانى، ابراهیم؛ بیرانوندزاده، مریم (1389)، سکونتگاه ­هاى غیر رسمى، امنیت و توسعه پایدار شهرى (مطالعه موردى شهربندرعباس)، مطالعات امنیت اجتماعی، شماره 24، 60-37.
- غفاری­، علی؛ قلعه­ نویی، محمود؛ عمادی، خشایار (1393)، شهر دوستدار کودک، ارزیابی و مقایسه چگونگی پاسخگویی به اصول شهر دوستدار کودک در بافت­ های جدید و سنتی ایران (مطالعه موردی: شهرک سپاهان شهر و محله جوباره اصفهان)، هویت شهر، شماره هجدهم، سال هشتم، 38-27.
- فیروزبخت، علی؛ پرهیزکار، اکبر؛ ربیعی ­فر، ولی ­ا... (1391)، راهبردهای ساختار زیست ­محیطی شهر با رویکرد توسعه ­ی پایدار شهری (مطالعه ­ی موردی: شهر کرج)، پژوهش­ های جغرافیای انسانی، شماره 80، 239-213.
- قرخلو، مهدی؛ حسینی، سیدهادی (1385)، شاخص­ های توسعه ی پایدار شهری، جغرافیا و توسعه ­ی ناحیه ­ای، شماره هشتم، 177-157.
- قرخلو، مهدی؛ عبدی­ ینگی­ کند، ناصح؛ زنگنه ­شهرکی، سعید (1388)، تحلیل سطح پایداری شهری در سکونتگاه­ های غیررسمی (مورد: شهر سنندج)، پژوهش­ های جغرافیای انسانی، شماره 69، 16-1.
- کاشانی ­جو، خشایار؛ هرزندی، سارا؛ فتح ­العلومی، ایل ­ناز (1392)، بررسی معیارهای طراحی مطلوب فضای شهری برای کودکان، نمونه موردی: محله نظامیه تهران، معماری و شهرسازی آرمان شهر، دوره 5، شماره 249، 239-11.
- کاظمی­ محمدی، سیدمهدی­ موسی (1380)، توسعه شهری پایدار: مفاهیم و دیدگاه­ ها، تحقیقات جقرافیایی، دوره 16، شماره 3 (پیاپی 62)، 94-113.
- کربلائی­ حسینی ­غیاثوند، ابوالفضل؛ سهیلی، جمال ­الدین (1392)، بررسی ویژگی­ های شهر دوست­ داشتنی از نگاه کودکان مطالعه موردی منطقه دو قزوین، مطالعات شهری، شماره نهم، 68-59.
- کیانی، اکبر؛ اسماعیل­ زاده­ کواکی، علی (1391)، تحلیل و برنامه ­ریزی «شهر دوستدار کودک (CFC)» از دیدگاه کودکان (مطالعه موردی : قوچان)، باغ نظر، شماره بیستم، سال نهم، 62-51.
- لقایی، حسنعلی؛ تیتکانلو، محمدزاده (1378)، مقدمه ­ای بر مفهوم توسعه شهری پایدار و نقش برنامه­ ریزی شهری، هنرهای زیبا، شماره 6، 43-32.
- مافی، عزت ­الله؛ داوری ­نژادمقدم، مسعود (1391)، شناخت ابعاد پایداری و ارتقاء آن به منظور دستیابی به توسعه پایدار شهری، دومین کنفرانس ملی توسعه پایدار و عمران شهری، اصفهان، مؤسسه آموزش عالی دانش‌پژوهان.
- مبهوت، محمدرضا؛ یونسی، زهرا؛ حسینی، محمد (1393)، شهر ایده ­آل کودکان ایرانی نمونه موردی شهر مشهد مقدس، اولین همایش ملی در جستجوی شهر فردا واکاوی مفاهیم و مصادیق در شهر اسلامی- ایرانی، تهران.
- محمودی­ نژاد، هادی (1385)، توسعه پایدار شهری متغیرهای درونی و متأثرهای بیرونی کنکاشی در رابطه با توسعه پایدار، عمران، معماری و شهرسازی، شماره 35، 15-10.
- مدیریت بهداشت، ایمنی و محیط­ زیست (1391)، توسعه پایدار، انتشارات روابط عمومی شرکت ملی پالایش و پخش، چاپ اول.
- مردمی، کریم؛ ابراهیمی، سیما (1392)، بازی ­انگیزی، راهبرد طراحی محیط­ های یادگیری، انجمن علمی معماری و شهرسازی ایران، شماره 5، 120-10.
- مشارزاده­ مهرابی، زهرا؛ صبری، سینا؛ صبری، سهیل (1388)، مقایسه تطبیقی نظریات در مورد پارک ­های اداری و توسعه پایدار شهری، هویت شهر، سال سوم، شماره 5، 122-111.
- ملکی، سعید (1382)، شهر پایدار و توسعه پایدار شهری، مسکن و انقلاب، شماره 102، 53-34.
- موسوی، میرنجف؛ قنبری، حکیمه؛ اسماعیل‌زاده، خالد (1391)، تحلیل فضایی رابطه ­ی سرمایه­ ی اجتماعی و توسعه­ ی پایدار شهری مورد­: شهرهای استان آذربایجان غرب، جغرافیا و توسعه، شماره 27، 18-1.
- نجفی، مسعود؛ دویران، اسماعیل؛ نورعلیشاهی، جمشید (1396)، اصول طراحی زمین بازی کودکان بر اساس تصورات کودکانه نمونه موردی : منطقه­ های پارک یک شهر زنجان، معماری سـبز، سال سوم، شماره شش، 55-45.
- نظم ­فر، حسین؛ پیروزی، کریم (1388)، راهکارهای دستیابی به توسعه پایدار شهری، همایش ملی انسان، محیط ­زیست و توسعه پایدار، همدان: دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان.
- نوریان، فرشاد؛ عبداللهی ­ثابت، محمدمهدی (1397)، تبیین معیارها و شاخص ­های پایداری در محله مسکونی، شهرنگار، سال نهم، شماره 50، 63-49.
 
- Björklid, Pia & Nordström, Maria (2012), Child-friendly cities– sustainable cities, Early Childhood Matters, 44-47.
- City of Surrey. Creating A Child and Youth Friendly City: What Does It Mean? https://www.surrey.ca/files/Child%20and%20Youth%20Friendly%20Background%20Report.pdf
- Cunningham, Bill. (2007), Principles of Child Friendly Housing, Portl and Courtyard Housing Competition.
- Hart, Roger. Wridt, Pamela & Giusti, Dora. (2011), The Child Friendly Community Assessment Tools: A Facilitator’s Guide to the Local Assessment of Children’s Rights, The Innocenti Research Centre of UNICEF and Childwatch International.
- Malone, K. (2011), Child Friendly Kazakhstan: Designing and implementing a national child friendly cities recognition and accreditation program, Research report, University of Western Sydney, Sydney.
- Malone, K. (2006), Building a Child Friendly Community, Children's Research Workshops Pilot Study Report, City of Bendigo, Bendigo.
- Nordström, Maria. (2009), Children’s Views on Child-friendly Environments in Different Geographical, Cultural and Social Neighbourhoods, 47 (3): 514-528. https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0042098009349771
- Riggio, E. (2002), Child friendly cities, Good governance in the best interests of the child, Journal of Environment & Urbanization, 14 (2): 45-58.
- Tennina, Daniela & Dominick, Danielle (2015), A Building Block Towards Child Friendly Cities Resource Guide for Educators, UNICEF Canada, Global Classroom Programme.
- UNICEF. (2001), Partnerships to Create Child-Friendly Cities: Programming for Child Rights with Local Authorities, New York: UNICEF/IULA.
- UNICEF. (2018), For Every Child, A Child-Friendly Ctty.
- Woolcock, Geoff & Steele, Wendy. (2008), Child-friendly Community Indicators –A Literature Review, Based on a report prepared by Urban Research Program For the NSW Commission for Children & Young People, Griffith University, Nathan Campus.
- Zhou, Meiduo., Fang, Hongli & Mu, Huan. (2019), Is the City Friendly to Children? — Construction of Urban Child Friendly Degree Evaluation System and Application Based on M City, 5th International Conference on Social Science and Higher Education (ICSSHE 19), 654-658. https://download.atlantis-press.com/proceedings/icsshe-19/125915789

  • تاریخ دریافت 28 مهر 1400
  • تاریخ بازنگری 27 فروردین 1401
  • تاریخ پذیرش 10 اردیبهشت 1401