ادراک مبادی ورودی شهرها از منظر تفاوت‌های جنسیتی کاربران (نمونه موردی: حد ورودی شهر سنندج- محور همدان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران

2 پژوهشگر مقطع دکتری شهرسازی اسلامی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، آذربایجان شرقی، ایران

3 کارشناس ارشد طراحی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران

4 دانشیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران

10.22075/aaj.2021.5686

چکیده

در کشور ایران، مبادی ورودی شهرها از جایگاه مناسبی برخوردار نیستند. مقیاس گسترده، مشخص نبودن حد ورودی ها، رشد ناموزون و فقدان وجود برنامه های مدون در ساماندهی توسعة آنها، از جمله دلایلی است که وضعیت کنونی را رقم زده است. نحوة تجربة فضا و ادراک کاربران، یکی از مهمترین راه های مؤثر در تعیین حد ورودی درست و کیفیات مبادی ورودی شهرها می باشد. در این پژوهش با بهره گیری از پرسشنامه، مصاحبه و مشاهدات میدانی در قالب مدل تلفیقی لینچ، ناسار و اپلیارد، اهدافی از قبیل تعیین حدود و بازخوانی مبادی ورودی شرقی شهر سنندج از محور همدان، براساس ادراک محیطی کاربران و واکاوی تفاوت های جنسیتی از نقشه های مستخرج مدل های سه-گانة فوق دنبال می گردد. نامشخص بودن محدوده مبادی ورودی شهرها به‌ عنوان یکی از موانع اصلی طراحی، کثرت دیدگاه ها و نظرات متفاوت از ورودی شهرها، انجام این پژوهش را ضروری می نمود. ماهیت داده ها، از نوع کیفی بوده و مطالعات اسنادی و کتابخانه‌ای، اساس تفسیر مفاهیم پیمایشی و میدانی بکاررفته در این پژوهش را تشکیل می‌دهند. این نوشتار به دنبال پاسخ به این پرسش است که علیرغم وجود تفاوت های جنسیتی مابین تمامی افراد جامعه که نشأت گرفته از تفاوت های فرهنگی، اجتماعی، تحصیلات، سن و ... می باشد، آیا می توان چارچوب مشخصی را برای تفاوت های جنسیتی در ادراک مبادی ورودی برشمرد؟ یافته های پژوهش، ضمن تأیید صحت وجود تفاوت های ادراکی بر اساس جنسیت، مطابق آنچه در فرآیند برداشت نقشه‌های شناختی و مصاحبه‌های انجام‌شده با نمونه های آماری بدست آمد، در قالب هفت معیار «جهت‌یابی، تشخیص موقعیت، تجسم محدوده، مقیاس، تناسبات، کیفیات، جزئیات» چهارچوبی مشترک مابین نقشه های زنان و مردان بدست آمده و مورد بحث قرار گرفت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Perception of City Entrances in Term of User's Sexual Variety [Case Study: Sanandaj City's Entrance- From Hamedan City]

نویسندگان [English]

  • , Morteza Mirgholami 1
  • kasra ketabollahi 2
  • Mahvash Azadi, 3
  • Azita Balali Oskoyi, 4
1 Associated Professor of Urban Design, Architecture & Urban Design Faculty, Tabriz Islamic Art University, Tabriz, Iran
2 PhD researcher in Islamic Urban Planning, Faculty of Architecture and Urban Planning, Tabriz University of Islamic Arts, Tabriz, East Azerbaijan, Iran
3 Master of Urban Design, Urban Design & Architecture Faculty, Tabriz Islamic Art University, Tabriz, Iran
4 Associated Professor of Urban Design, Architecture & Urban Design Faculty, Tabriz Islamic Art University, Tabriz, Iran
چکیده [English]

In Iran, the entrance of cities does not have a suitable position. Large-scale, unspecified entry limits, uneven growth, and lack of codified programs in organizing their development are among the reasons that have shaped the current situation. How the experience of space and user perception is one of the most important effective ways in determining the correct entry limit and qualities of the entry points of cities. In this study, using questionnaires, interviews, and field observations in the form of a combined model of Lynch, Nassar, and Appliard, objectives such as determining the boundaries and reviewing the eastern entrance of Sanandaj from the Hamedan axis are followed according to users' environmental perception and analysis of gender differences from the extracted maps of the above triple models.
The uncertainty of the entrance boundaries of cities as one of the main obstacles of design, the multiplicity of views and diversity of opinions about the entrances of cities, made it necessary to conduct this research. The nature of the data is qualitative and documentary and library studies form the basis of interpreting the survey and field concepts used in this research.
This article seeks to answer the question that despite the existence of gender differences among all members of society, which originate from cultural, social, education, age, etc., a specific framework for gender differences in the perception of entry points can be considered?
Findings of the study, while confirming the existence of perceptual differences based on gender, according to what was obtained in the process of collecting cognitive maps and interviews with statistical samples, in the form of seven criteria "orientation, position recognition, range visualization, scale, proportions, qualities, Details »A common framework between women and men maps was developed and discussed.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Perceptual components
  • Cognitive map
  • Gender differences
  • Entrance limit
  • Sanandaj city