تحلیل مولفه‌های شاخص شهر اراک جهت طراحی هویت بصری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

مربی،گروه آموزشی گرافیک ،دانشکده هنر دانشگاه اراک،اراک، ایران

چکیده

امروزه شهرها مانند محصولات، خدمات و رویدادها جهت معرفی و متمایزکردن خود از سایرین نیازمند طراحی هویت بصری شهری هستند. شهر اراک از شاخص‌ترین شهرهای صنعتی ایران و یکی از مراکز مهم در حوزۀ اقتصاد (صنعت) کشور است که صاحبان صنایع و کسب‌‌وکارهای مختلف داخلی و خارجی مدام در آن تردد دارند و در شاه‌راه مواصلاتی کشور واقع شده است. این شهر فاقد هویت بصری است و با توجه به این شرایط، مسئلۀ اساسی این پژوهش، لزوم ایجاد هویت بصری برای شهری با ویژگی‌های یادشده و شناسایی عوامل و مؤلفه‌هایی است که قابلیت به‌کارگیری جهت طراحی هویت بصری را دارا هستند. پژوهش حاضر به تحلیل مؤلفه‌های شهر اراک پرداخته و رسیدن به مؤلفه‌های شاخص جهت استفاده در طراحی هویت بصری، از مهم‌ترین اهداف این پژوهش به شمار می‌رود. در این پژوهش از روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و شیوه‌های تحقیق مرور متون، منابع و اسناد تصویری در بستر مطالعات کتابخانه‌ای استفاده شده است. مؤلفه‌های سازندۀ هویت شهری (مؤلفه‌های اقتصادی، اجتماعی-فرهنگی، کالبدی-فضایی و محیطی-اکولوژیک) هستند که از آن‌ها غافل شده‌ایم. این مؤلفه‌ها طراح را درشکل‌گیری هویت بصری شهر هدایت می‌کنند. توجه به مؤلفه‌های شاخص در طراحی هویت بصری از یافته‌های این پژوهش است. براساس یافته‌های این پژوهش، ضمن تأکید بر این مسئله که طراحی هویت بصری برای شهر اراک بسیار ضروری است، از بین مؤلفه‌های هویتی، شاخص‌ترین آن‌ها که مؤلفه‌های اقتصادی با تأکید بر مقوله صنعت است، باید جهت طراحی هویت بصری شهر اراک انتخاب شود و در کنار آن می‌توان از مؤلفه‌های اجتماعی-فرهنگی (با تأکید بر مشاهیری چون امیرکبیر یا تأکید بر مقولۀ فرهنگ و هنر شهر) یا از مؤلفه‌های کالبدی و فضایی (با تأکید بر بناهای سنتی و تاریخی چون بازار اراک، حمام چهار فصل و...) جهت جذابیت بیشتر در نقش و رنگ بهره‌ برد. ایجاد هویت بصری برای این شهر از طریق پرداختن به این مؤلفه‌ها امکان‌پذیر است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Analyzing the Index Components of Arak City to Design Visual Identity

نویسنده [English]

  • Ehsan Moradi Senjani
Instructor, Graphic Design Department, Faculty of Art, Arak University. Arark .Iran
چکیده [English]

Problem statement: Today, cities, such as products, services and events, need to design a visual urban identity in order to introduce and distinguish themselves from others. The city of Arak is one of the most prominent industrial cities of Iran and one of the important centers in the field of economy (industry) of the country, where the owners of various domestic and foreign industries and businesses constantly visit it, and it is located on the country’s transportation highway. This city lacks a visual identity and according to these conditions, the basic issue of this research is the need to create a visual identity for a city with the mentioned characteristics and to identify factors and components that can be used to design a visual identity.
Purpose: The present research analyzes the components of Arak city and reaching the key components for use in visual identity design is one of the most important goals of this research.
Research method: In this research, the descriptive-analytical research method and the methods of reviewing texts, sources and visual documents have been used in the context of library studies. 
Findings: There are components of urban identity (economic components, socio-cultural components, physical-spatial components and environmental-ecological components), which we have neglected, these components guide the designer in forming the visual identity of the city. Paying attention to the index components in visual identity design is one of the findings of this research.
Conclusion: Based on the findings of this research, while emphasizing the issue that visual identity design is very necessary for the city of Arak. Among the identity components, the most significant ones, which are the economic components with an emphasis on the industry category, should be selected for the design of the visual identity of Arak city, and next to it, social and cultural components (with an emphasis on celebrities such as Amir Kabir or an emphasis on the city’s culture and art category) Or use physical and spatial components (with emphasis on traditional and historical buildings such as Arak Bazaar, four-season bath, etc.) for more attractiveness in pattern and color. It is possible to create a visual identity for this city by addressing these components.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Identity
  • Urban Identity
  • Visual Identity
  • Arak
- آسیایی، محمد (۱۳۹۲)، درک و بیان محیط شهری، ج۱، تهران: طحان.
- آذرینوش، محمود و احد روانجو (۱۳۹۳)، بررسی آلودگی بصری و شاخص آن در شهرهای ایران (مطالعۀ موردی شهر شوشتر)، شمارۀ ۶، دوفصلنامۀ دانشکدۀ هنر دانشگاه شهید چمران اهواز.
- انصاری، هدیه (۱۳۸۹)، بازار اراک معماری فاخر عصر قاجار، ویژه­ نامۀ ایام روزنامۀ جام جم.
- بهزادفر، مصطفی (۱۳۸۸)، هویت شهر، نگاهی به هویت شهر تهران، ج۳، تهران:نشر شهر.
- جباری، صداقت و سیمین خضریان (۱۳۹۶)، هویت بصری شهری در حیطۀ طراحی گرافیک، نشریۀ هنرهای زیبا-هنرهای تجسمی، دورۀ ۲۲، شمارۀ ۳، ۵۶-۴۷.
- جوانی، اصغر، محمد خزایی و منصور کلاه ­کج (۱۳۹۵)، چیستی هویت بصری ایرانی از منظر گرافیک، نشریۀ باغ نظر.
- حاجی­ قاسمی، کامبیز (۱۳۸۳)، گنج ­نامه، بناهای بازار، بخش اول، دفتر نهم، تهران: دانشگاه شهید بهشتی.
- حمزه ­لو، منوچهر و ابوالفضل فراهانی ولاشجردی (۱۳۸۲)، کاشی­ های منقوش حمام چهار فصل اراک، کتاب ماه هنر، ۴۸-۳۴.
- خضریان، سیمین، صداقت جباری و مصطفی اسدالهی (۱۳۹۸)، پژوهشی بر برندسازی استراتژیک شهری، مطالعۀ میزان اثربخشی و طرح هویت بصری آن، نشریۀ هنرهای زیبا-هنرهای تجسمی، دورۀ ۲۴، شمارۀ ۲، ۲۶-۱۵.
- خضریان، افسانه (۱۳۹۵)، بررسی تابلوهای گرافیک اطلاع ­رسان گردشگری با تأکید بر مناطق گردشگری استان همدان، پایان­ نامۀ کارشناسی ارشد ارتباط تصویری.
- دهگان، ابراهیم (۱۳۸۶)، تاریخ اراک، تهران: زرین و سیمین.
- دینی،کیت (۱۳۹۲)، برندینگ شهری، نظریه­ ها و موارد، ترجمۀ محمدرضا رستمی، ج۱، تهران: تبلور.
- رحم ­دل، محمد و کاظم دهقی (۱۳۸۳)، سیمای میراث فرهنگی استان مرکزی، سازمان میراث فرهنگی کشور، اداره کل آموزش، انتشارات و تولید فرهنگی.
- سمیعی، امیر، سپیده زین­ الدین و آزاده آل­ یاسین (۱۳۹۶)، بررسی تأثیرات متقابل ساختاری و شکلی کالبد بازار سرپوشیدۀ شهر اراک بر شکل­ گیری تعزیۀ سیار در اراک، دوفصلنامۀ پژوهش هنر، سال ۷، شمارۀ ۱۳، ۹۳-۸۵.
- قاسمی، مروارید (۱۳۸۵)، اهل کجا هستیم؟ هویت بخشی به بافت­ های مسکونی، چ۱، تهران: روزنه.
- قهیه­ ئی بهناز و همکاران (۱۳۹۸)، بررسی کتیبه­ های بناهای سنتی با موضوع امنیت و عدالت در ایجاد پایداری اجتماعی (نمونۀ موردی: شهر اراک)، نشریۀ مطالعات هنر اسلامی، سال ۱۵، شمارۀ ۳۳.
- کشمیری، کامران (۱۳۸۷)، هویت شهری و عناصر ساختاری آن، پایگاه اطلاع­ رسانی معماری و شهرسازی آرک نویز، سال ۳، شماره.۱۰
- گروه اینتر برند (۱۳۹۴)، فرهنگ واژگان برند، احمد روستایی، کبری سبز علی یمقانی، ج۲، تهران: سیته.
- گشایش، فرهاد (۱۳۸۱)، جهانی­ شدن فرهنگ هویت، تهران: نی.
- ــــــــــــــــــ (۱۳۸۱)، فرایند محیط مصنوع بر انسان، نشریۀ هنرهای زیبا، شمارۀ ۱۱، ۷۲-۶۹.
- لینچ، کوین (۱۳۸۵)، سیمای شهر، ترجمۀ منوچهر مزینی، تهران: دانشگاه تهران.
- محرمی، توحید (۱۳۸۳)، هویت ایرانی اسلامی در هویت ایران، تهران: جهاد دانشگاهی.
- محمودی اعظم، محسن حسن پور و سوسن خطایی (۱۳۹۸)، بازنمود فرهنگ و هویت ملی در هویت بصری شهر، مطالعۀ موردی دیوارنگاره­ های مترو تهران، فصلنامۀ تحقیقات فرهنگی ایران، دورۀ۱۲، شمارۀ ۴۶، ۶۸-۲۵.
- مسعودی، کیومرث (۱۳۸۰)، فضاهای عمومی شهری، جایگاه تعامل اجتماعی، نشریۀ شهرداری­ ها، سال ۳، شمارۀ ۲۶.
- منافی، فهیمه (۱۴۰۱)، بررسی ضرورت طراحی هویت بصری شهری و جایگاه تایپوگرافی در آن ماهنامۀ پایاشهر، دورۀ ۴، شمارۀ ۴۲.
- میرزایی­ نسب فهادان، مهدی (۱۳۹۲)، جایگاه گرافیک محیطی در هویت بصری شهر، مجلۀ چیدمان، شمارۀ ۴، ۱۱۹-۱۱۵.
- نصر، طاهره و حمید ماجدی (۱۳۹۲)، نگاهی به مقولۀ هویت در شهرسازی، معماری و شهرسازی آرمانشهر، شمارۀ ۱۱.
- نعیمی، داود (۱۳۸۶)، افتخارآفرینان استان مرکزی، چ۱، تهران: کومه.
-Dinnie, Kieth (2011), City branding; theory and cases , Palgrave Mc-millan.
- Florek, Magdanela; Insch, Andrea & Gnoth, Juergen (2006), City Council websites as a means of place brand identity communication, Place Branding , 2, 4, 276–296.
- Hosany, Sameer; Ekinci, Yuksel & Uysal, Muzaffer (2006), Destina- tion image and destination personality: an application of branding theo- ries to tourism places, Journal of Business Research , 59, 638 - 642.
- Tataroğlu, Nihal; Karataş, Asli & Erboy, Nedret (2015), An Evalua- tion On The Process of Being A Brand City Of Mugla”, Procedia - So- cial and Behavioral Sciences, 210, 114 – 125
- URL1: https://markazi.mcth.ir/              Accessed at 21-07-2023
- URL2: https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DA%A9        Accessed at 21-07-2023